کوره[شهر]

         «کوره» در پارسی قدیم و به ویژه زبان پهلوی به معنای «شهرستان، ناحیه» به کار می‌رفته و در نام شهرهایی مثل «اردشیرخُره» به کار گرفته شده است. این واژه‌ها از بنی یونانی -در گویش ایونی- وامگیری شده و شکل اصلی‌اش cwra (خورا) بوده به معنای «جا، مکان». احتمالا کلمه‌ی caos (خائوس) به معنای «تهیا، هاویه» هم با آن خویشاوند است. اما در زبان یونانی ریشه‌ای برای این واژه‌ها وجود ندارد و فعل caskw (خمیازه می‌کشم) که به عنوان ریشه‌ای برای این دو پیشنهاد شده، آشکارا نادرست است. نخستین کاربرد این واژه در «زایش خدایان» هسیود دیده می‌شود که به دوران مادها تعلق دارد و اساطیر ایزدان یونانی را آشکارا از روایت‌های فنیقی و هیتی وامگیری می‌کند.

به احتمال زیاد هردوی این کلمات از یکی از زبان‌های کهن قفقازی رایج در آناتولی به گویش ایونی در زبان یونانی راه یافته و از آنجا به زبان‌های ایرانی وارد شده است. زمان این وامگیری هم باید اوایل دوران هخامنشی بوده باشد، چون اولین تماس‌های این زبان‌ها در آن دوران حاصل آمده است. این احتمال را هم باید در نظر داشت که شاید زبان‌های ایرانی سامی به طور مستقیم از منبع اصلی این واژه را گرفته باشند و وامگیری آن در یونانی و زبان‌های سامی موازی بوده باشد. 

         cwra (خورا) با همین معنای «مکان، فضا، منطقه» در زبان‌های گوناگون به صورت‌های متفاوت دیده می‌شود: ⲭⲱⲣⲁ (خُورا) قبطی، хо́ра (خُرا) بلغاری، isochoric (هم‌جا) انگلیسی. در زبان‌های ایرانی هم این واژه به این شکل‌ها دیده می‌شود: «کورَه/ خُرَه» و «اردشیرخُرَه» پهلوی، ܟܘܪܐ (کُورا) و ܟܘܪ (کُور) سریانی، քորայ (کْئُورَیْ) ارمنی کهن، «کوره» و «قریه» پارسی، «کوره» عربی، 

         caos (خائوس) یونانی هم واژه‌ای مشهور است و در زبان‌های فراوانی در معنای «آشوب، هاویه» وامگیری شده است: chaos لاتین و فرانسوی و انگلیسی و آلمانی و لهستانی، хаос (خائوس) روسی، kaos دانمارکی و نروژی و سوئدی، caos اسپانیایی و پرتغالی، kaaos فنلاندی، カオス (کائوسو) ژاپنی، و همچنین در زبان‌های ایرانی به این صورت‌ها: քաոս (کائُوس: آشوب) و քաոսական (کائُوسَکان: آشوبناک) و քաոսային (کائُوسایین: آشفته، پرهرج و مرج) و քաոսայնություն (کائُوسایْ‌نوتْیون: هرج و مرج، سردرگمی) ارمنی و ქაოსი (کائُوسی: آشوب) گرجی،