«چنار» از ریشهی آریایی «*چَن» گرفته شده که خود از ریشهی پیشاهندواروپایی «*kenh» به معنای «لذت بردن، میل داشتن» مشتق شده و بر همین معنا دلالت میکند. این بن با «*kam/*keh» پیوند دارد و بنابراین زادگانش خویشاوندیای با «کام» دارند.
در زبانهای کهن ایرانی از این بن چنین واژگانی را سراغ داریم: hanac (چینَهْ: محبت، میل) و nak (کَن: شهوت داشتن، میل ورزیدن) و hanac-asSa (اَشَهچینَهْ: دوستدار راستی) hanac-iriAn (نایریچینَهْ: زنباره، دوستدار زنان) و hanac-OtEaC (شَئِتُوچینَهْ: مالاندوز، دوستدار ثروت) و hanac-amoah (هَئُومَهچینَهْ: شیفتهی هوم، دوستدار هوم) اوستایی، 𐎨𐎴𐏃 (چَنَهْ: میل، آرزو) و 𐎠𐎿𐎱𐎨𐎴𐎠 (اَسْپاچَناه: [اسم مرد] دوستدار اسب) پارسی باستان، 𒀾𒁀𒍝𒈾 / 𒀾𒁀𒍢𒈾 (اَشْبَهزَنَه/ اَشْبَهزینَه: [اسم مرد] دوستدار اسب) ایلامی، 𒊍𒉺𒅆𒉌 / 𒀀𒊓𒉺𒅆𒅔 (اَسْپاشینی/ اَسْپَشین: [اسم مرد] دوستدار اسب) اکدی، «چینار» (چنار، در اصل یعنی: آورندهی لذت و خوشی؛ چینَه+ بارَه یا درخت خوش و لذتبخش: چینَه + دار) پهلوی، rAnS (صنار: چنار) سریانی، -ճան (-چَن: [پسوند] دوستدار) و վախ-ճան (وَخْچَن: هدف، غایت، آرزو) و դաւա-ճան (دَوَچَن: خائن، حقهباز، در اصل یعنی: دوستدار دیو) و անդաւաճան (آندَوَچَن: بیگناهی، معصومیت) و դաւաճանաբար (دَوَچَنَبار: کلاهبردار، دزد) و դաւաճանումն (دَوَچَنومْن: خیانت، حملهی غافلگیرانه) ارمنی کهن، ճանդարի/ չինար (چَنْدَری/ چْئینَر: درخت چنار) ارمنی میانه، «دیرْسوجْسینَه» (دوستدار بینش) و «دَمْجَنَیْ» (ساختمان، بنا، ترکیب: دَمَه + چَنَه+ کَه) ختنی،
در پارسی از این ریشه «چنار» برخاسته که در پارسی قدیم به صورت «صنار/ چنال» هم نوشته میشده است. در سایر زبانهای زندهی ایرانی از این بن چنین واژگانی را سراغ داریم: «صِنار» (چنار) عربی، «چِنار» اردو، «چینُر» (چنار) ازبکی، чинор (چینُر: چنار) پارسی تاجیکی، ჭადარი/ ჭანდარი (چَدَری/ چَنْدَری: درخت چنار) و ჩინარი (چیناری: چنار) گرجی، դաւա-ճան (دَوَچَن: خائن، حقهباز، در اصل یعنی: دوستدار دیو) و չընար / տնջրի (چْئَنار/ تَنْژاری: چنار) و ճանդար (چَنْدَر: تنهی درخت) ارمنی، «چینار/ صینار» (چنار) ترکی، «چینَر/ صینَر» (چنار) کردی، çinar (چنار) آلبانیایی، шынар (شینَر: چنار) قزاقی، «چینال» (چنار) بلوچی، чина́ри (چینَری) آوار،
در زبانهای هندی این واژگان به این صورت باقی ماندهاند: चिनार (چینار) هندی، ചിനാർ (تْسینار: چنار) مالایالام، ਸ਼ਾਖਚਿਨਾਰੀ (ساکْهْتْسینْباری: [رنگ] چناری، قهوهای) پنجابی،
«چنار» در زبانهای دیگر هم وامگیری شده است: чинар (چینار) روسی و تاتاری و مقدونی، чина́р (چینَر) بلغاری، чынара (چینَرَه) بلاروسی، tsinari (تْسیناری) یونانی، chinar/ chenar انگلیسی،
«چنار» در شعر و ادب پارسی گهگاه به کار گرفته شده است:
فردوسی توسی: «به کردار کوه آتشی برفروخت شغاد و چنار و زمین را بسوخت»
نظامی گنجوی: «هر فاخته بر سر چناری در زمزمهی حدیث یاری»
و: «ز باریدن ابر کافوربار سمن رسته بر دستهای چنار»
مولانای بلخی: «در هوس این سماع از پس بستان عشق سروقدان چون چنار دستزنان آمدند»