کلمهی ترکی «قوم» به معنای «ریگ، ماسه» است و معنایش اغلب به صحرا و دشت هم تعمیم پیدا میکند. این واژه در معنای «ریگ» در برخی از زبانها وامگیری شده است، از جمله: խում (خوم) و ղում (غوم) ارمنی، kum بلغاری، و «کوم» ترکی استانبولی، «قوم» ترکی آذری و ترکمنی و قبچاقی و باشکیری و تاتاری و قزاقی و قرقیزی و ازبکی و قبچاقی و کرلوک و اویغور و لزگی و چچن.
نام صحرای عظیمی که از مرو و سغد (ترکمنستان و ازبکستان امروز) آغاز میشود و تا ترکستان چین ادامه پیدا میکند، «قَراقوم» است به معنای «ریگ سیاه، شنزار تیره» و این واژه در زبانهای گوناگون به صورتهای متفاوت ثبت میشود، مانند «گّراگوم» ترکمنی و Караку́мы (کاراکومی) روسی.