کلمهی «قبر» به احتمال زیاد خاستگاهی سامی دارد و برای نخستین بار در زبان اکدی به صورت 𒀍 (قَبْروم) ظاهر میشود. در زبانهای باستانی ایرانی صورتهای دیگر این کلمه را به این شکل میبینیم: 𐎖𐎁𐎗 (قبر: گور، دفن کردن) اوگاریتی، 𐤒𐤁𐤓 (قبر: گور) فنیقی، קֶבֶר (قِبِر: گور) و קָבַר (قاوَر: دفن کردن) عبری، ܩܲܒ݂ܪܵܐ (قَبْرا: گور) و ܒܝܬ ܩܒܪܐ (بِت قَبْری: گورستان) و ܩܒܪܢܝܐ (قَبْرانایا: گورکن) سریانی،
در زبانهای زندهی ایرانی هم از این بن چنین واژگانی را سراغ داریم: «قبر» و «مقبره» و «قبور» و «مقابر» و «قبرستان» و «قبرکَن» و «سنگقبر» پارسی، «قَبْر» (گور) و «قَبَر/ یَقْبَر» (دفن کردن) و «مُقْبَر» (گورستان) عربی، «قَبْر» اردو، «قَبَرَه» (گور) سندی،«قَبْر» ترکی، қабір (قَبیر: قبر) قزاقی،
در زبانهای هندی این کلمه به این صورتها درآمده است: क़ब्र (قَبْرا: گور) و क़ब्रिस्तान (قَبْریسْتان: قبرستان) هندی، ਕਬਰ (کَبَرَه: قبر) پنجابی،
«قبر» به این شکلها در زبانهای دیگر هم وامگیری شده است: ቀበረ (کَبَرَه: دفن کردن) حبشی گئز، «کَبوری» (قبر) سواحیلی، קבֿר (کِیْوِر: قبر) و קבֿרים (کِوُورِم: قبور) ییدیش،
حدسم آن است که کلمهی macabre (نحس، مربوط به مردگان) فرانسوی هم از «مقابر» در عربی اندلسی وامگیری شده باشد، که بر اساس آن کامیل سن سائن موسیقی رقص مردگان (در اصل: رقص مقابر: Danse Macabre) را ساخته است.
«قبر» و مشتقهایش در شعر و ادب پارسی فراوان به کار گرفته شده است:
ابوسعید ابوالخیر: «این گیدی گبر از کجا پیدا شد؟ این صورت قبر از کجا پیدا شد؟»
بابا طاهر عریان: «به قبرستان گذر کردم کم و بیش بدیدم قبر دولتمند و درویش»
سوزنی سمرقندی: «ای شمس دین بنام و بنواز تو ابر بِه جامهات کفن نکوتر و جانت به قبر بِهْ»
مولانای بلخی: «شب قدرست وصل او شب قبرست هجر او
شب قبر از شب قدرش کرامات و مدد بیند»
سعدی شیرازی: «یکی را دیدم اندر جایگاهی که میکاوید قبر پادشاهی»