سوپرمارکت


آخرین به روزرسانی:
سوپرمارکت


ریشه‌ی «*مِرْک» در زبان اتروسکی -از زبان‌های هندواروپایی کهن رایج در شمال ایتالیا- بر «کالا» دلالت می‌کرده است. این واژه با واسطه‌ی لاتین در زبان‌های اروپایی وامگیری شده و دامنه‌ای وسیع از کلمات را پدید آورده که بسیاری‌شان به پارسی هم راه یافته‌اند. 

در زبان‌های اروپایی کهن این واژگان از این ریشه برخاسته‌اند: mercantem (تجارت) و mercari (داد و ستد کردن) و mercenarius (مزدور) و commercium (داد و ستد) و merx (کالا) و mercurius (خدای تجارت) لاتین، markaðr (بازار) نُردیک کهن، mercenaire (مزدور) و marchiet (بازار) و mercier (خرده‌فروش، دکاندار) و mercheant (بازرگان) و merci/ mercit (لطف، آمرزش الهی؛ قرن نهم) فرانسوی کهن، merkad/ marked (بازار) فریزی کهن، market/ marct (بازار) هلندی میانه، market (بازار) آلمانی کهن

در زبان‌های زنده‌ی اروپایی این مشتق‌ها را از این بن سراغ داریم: mercantile (تجاری؛ قرن هفدهم) و mercenaire (مزدور) و marché (بازار) و mercedé (اسم دختر، یعنی: بخشش) و merchand (بازرگان) و commerce (تجارت؛ قرن چهاردهم) و mercantilisme (۱۸۳۴م.) فرانسوی، mercantile (تجاری) و mercado (فروشگاه) ایتالیایی، mercato (فروشگاه) اسپانیایی، Markt (فروشگاه) هلندی، Markt (فروشگاه) هلندی و Mercedes (اسم دختر، یعنی بخشش) آلمانی، yarmarka (بازار سالانه) و St. Makarius (قدیس حامی بازرگانان) روسی، jarmarek (بازار سالانه‌) لهستانی، 

در انگلیسی هم این کلمات هم‌خانواده‌ را می‌بینیم: black market (بازار سیاه؛ ۱۹۳۲م.)، commerce (تجارت؛ ۱۵۳۰م.)، marketable (فروختنی؛ ۱۶۰۰م.)، marketing (فروشندگی؛ ۱۵۶۰م.)، marketplace (بازار؛ اواخر قرن چهاردهم)، mart (بازار؛ میانه‌ی قرن پانزدهم)، mercantile (تجاری؛ ۱۶۴۰م.)، mercenary (مزدور؛ اواخر قرن چهاردهم)، mercer (خرده‌فروش، دکاندار؛ ۱۲۰۰م.)، market (فروشگاه؛ اوایل قرن دوازدهم)، merchant (بازرگان؛ اوایل قرن سیزدهم)، mercury (خدای تجارت رومیان؛ اوایل قرن دوازدهم)، mercy (بخشش، آمرزش؛ اواخر قرن دوازدهم)، stock market (بازار سهام؛ ۱۸۰۹م.)، merciful (بخشنده، آمرزنده؛ میانه‌ی قرن چهاردهم)، supermarket (فروشگاه بزرگ؛ ۱۹۳۳م.)

در پارسی این واژگان از این بستر وامگیری شده‌اند: «مرسی»، «مرکوری»، «مرسدس بنز»، «مرسده»، «سوپرمارکت»، «بازار مکاره»، «مرکانتیلیسم» و «گمرک». این واژه‌ی اخیر از «گُمْروک» ترکی به پارسی انتقال یافته و تغییر یافته‌ای از kommerkion (کُومِّرکیُون: تجارت) یونانی بیزانسی است که «گیومْروک» آلبانیایی

و džumruk صربی-کروآتی و gjumruk بلغاری و «کُمرُک» عربی را هم پدید آورده است. بازار «مکاره» هم وامگیری‌ایست از makarievkaya روسی به معنای «بازار». 

         کلمه‌ی «مارکت» هم در جریان استعمار هند در شبه‌قاره و سرزمین‌های آسیایی رواج یافته است: «مارکیت» اردو، মার্কেট (مَرْکِت) بنگالی، मार्केट (مارْکِت) هندی، ମାର୍କେଟ୍ (مارکِت) اوریا، マーケット (ماکِتّوُ) ژاپنی، ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (ماروکاتَّه) کانادا، 마켓 (ماکِت) کره‌ای،