ریه


آخرین به روزرسانی:
ریه


ریشه‌ی پیشاسامی «*ریه» به معنای «شش، سینه» در زبان‌های باستانی ایرانی چنین واژگانی را زاده است: 𒃮 (ایراتو: سینه، شش) و 𒃮𒊑 (گَباری: سینه به سینه شدن، رقابت کردن) و 𒃮𒋗𒃻 (گَبَشوگار: حریف، رقیب) اکدی،irt (ایرْت: شش) اوگاریتی، ܪ̈ܲܐܘܵܬܵܐ‎ (رائتا: شش) سریانی، רֵאָה‎ (رِئا: شش) عبری، 

در زبان‌های زنده‌ی ایرانی هم از این بن چنین کلماتی را سراغ داریم: «ریه» و «ذات‌الریه» پارسی، «رِئَه» عربی. ርእየ (رَئْیا) حبشی گئز هم از همین‌جا آمده است.

«ریه» با بسامدی اندک در شعر و ادب پارسی به کار گرفته شده است: 

سنایی غزنوی: «ریه را از تنفس بسیار                   وز خمود عضل کزاز و قفار

انتصاب آنکه تنگ گشت نفس                     قصبه ریه را ز قسمت پس

... وآنچه را نام کرده اند سعال                    قصبه ریه را کند بد حال»

علیشیر نوایی: «دگر طحال و کبد باز قلب و باز ریه              دگر مثانه و غضروف و مره باز کلا»

ملک‌الشعراء بهار: «چون شود در به روی کس بسته             ریه زان بستگی شود خسته»